اقدامات اوليه در آسيب هاي ورزشي


1394/10/30

همچنين ارتقا دانش و سطح معلومات مربیان و خود ورزشکاران،داشتن سطح آمادگی بدنی مطلوب و گرم کردن بدن به اندازه کافی و قبل از مبادرت به انجام فعالیت می توانند از میزان بروز آسیب های ورزشی بکاهند.

سیستم عضلانی اسکلتی یکی از دستگاههایی است که معمولاً هنگام انجام فعالیت های مختلف ورزشی بیش از سایر ارگانها در معرض آسیب های گوناگون می باشد . هنگام بروز ضایعه در این سیستم نخستین واکنش بدن بصورت التهاب تظاهر می کند که درد ، تورم ، اسپاسم عضلانی ، خونریزی و محدودیت حرکتی ...برخی از نشانه های آن می باشد . لذا هنگام وقوع چنین آسیب هایی انجام یکسری اقدامات اولیه درمانی ضرورت پيدا می کند که معمولاً مربیان تیم های ورزشی و پزشکیاران مسئول ارائه این خدمات می باشند .

مهمترین کمک های اولیه در آسیب های ورزشی دركلمه PRICE خلاصه شده ، که مخفف كلمات

 

 Protection, Rest, Ice, Compression & Elevation for Injuries )) و شامل مراحل زير است:

·        محافظت و پیشگیری از آسیب بیشتر مثلاً با استفاده از وسایل کمک ارتوپدی

·        استراحت که بسته به نوع آسیب از فرم مطلق آن تا استراحت نسبی را شامل می شود.

·        استفاده از یخ سبب کاهش درد،تورم و التهاب می شود.

·        فشار که اگر همراه با یخ استفاده شود سبب محدود شدن تورم خواهد شد.

·         بالا نگه داشتن عضو آسیب دیده نسبت به سطح قلب سبب تسهیل تخلیه وریدی از ناحیه مربوطه می شود.

·        عمل هاي محافظتي که در مواقع آسیب جزیی و بدون علامت ورزشکار استفاده میشود مثلاً استفاده از بانداژ برای پیچ خوردگی مختصر مچ پا.

روش های بالا در برخورد اولیه با آسیب های حاد اسکلتی-عضلانی بکار می روندكه در مورد آن بيشتر  توضيح خواهيم داد. 
حفاظت : Protection
در شکستگی ها و دررفتگی ها حفاظت از طریق قرار دادن عضو صدمه دیده در آتل (
Splint ) اعمال می شود . اما در مواردی که آسیب های رباط ها ( Ligaments ) ، تاندون ها ( Tendons ) و عضلات (Muscles ) وجود داشته است از تکنیکهای بانداژ جهت حفاظت موضع استفاده می شود . علاوه بر این اقدامات حفاظتی دیگر شامل به حداقل رساندن شوک و یا شرایطی است که موجب آسیب بیشتر بافتی شود . به بیان بهتر مهترین هدف از حفاظت ، حمایت از مصدوم در پیشگیری از صدمات بیشتر می باشد .
استراحت : Rest
ورزشکاری که دچار آسیب دیدگی می شود را باید بلافاصله از صحنه مسابقه و یا سالن تمرین خارج کرد تا تحت مراقبت های لازم قرار گیرد . استراحت ورزشکار مصدوم از یک استراحت مطلق تا یک استراحت موضعی و نسبی می تواند متغیر باشد .
در موارد ذیل ورزشکار مصدوم نباید ورزش را ادامه دهد :
هنگامی که ورزشکار تب دارد
هنگامی که ورزشکار سردرد دارد
هنگامی که ورزشکار حافظه اش کم شده یا دچار گیجی شده و یا احساس وزوز در گوش نماید .
هنگامی که ورزشکار درد شدیدی دارد .
هنگامی که ورزشکار دچار خونریزی شده است .
یخ درمانی :Ice
امروزه بهترین و متداولترین روشی که برای آسیب های عضلانی اسکلتی به کار برده می شود استفاده از یخ درمانی (
Ice Therapy ) است . مهمترین اثرات درمانی یخ ( سرما ) عبارتست از :
کاهش درد
کاهش تورم
کاهش اسپاسم عضلات
کاهش خونریزی و هماتوم
افزایش روند ترمیم و بهبودی ( Recovery )
بافتهای آسیب دیده در اغلب آسیب های ورزشی بلافاصله پس از وقوع درساعتهاي اول آسیب می توان از یخ برای کاهش درد ، تورم ، اسپاسم و خونریزی استفاده کرد .
. متداولترین تکنیک های سرمادرمانی شامل : ماساژ یخ ، حوله سرد ، غوطه ورساختن عضو در آب سرد ، کیسه یخ و اسپری های سردکننده است .

روش صحیح  استفاده وماساژ دادن با یخ :

یخ را برای مدت60 تا90 ثانیه بر روی منطقه ای ثابت از عضو آسیب دیده نگه میداریم تا در ناحیه مربوطه و تا 5/1 سانتی متر در اطراف محل احساس کرختی به شخص دست دهد.حال با توجه به وسعت محدوده ای که بی حس شده و به آرامی یخ را به صورت دایره وار روی پوست ماساژ میدهیم.این ماساژ در آسیبهای با وسعت متوسط،7 دقیقه و در نواحی بزرگ تا10 دقیقه طول خواهد کشید.

به عنوان قانونی کلی،در طی یکساعت میتوان 20 تا30 دقیقه(حداکثر)از یخ استفاده کرد و حداقل 30 دقیقه نیز عضو را به حال خود گذاشت.مسلم است که اگر تحمل مصدوم به سرما کم باشد،باید زمان استفاده از یخ را کاهش داد.
تکنیک های یخ درمانی را هر نیم ساعت یکبار و برای مدت ۲۴ تا ۷۲ ساعت بعد از آسیب ، روی موضع باید بکار برد .
موارد عدم استعمال یخ درمانی :
وحشت روانی از سرما یا یخ
اختلالات قلبی
ضایعات عروقی
حساسیت به سرما
اختلال حس
افراد مسن
کودکان و سایر افرادی که قادر به بیان میزان سرمای بکار رفته نیستند .
اعمال فشار بر موضع آسیب دیده :Compression
پس از بروز آسیب های ورزشی ، موضع ضایعه دیده متورم می شود . تورم خود عاملی است که روند بهبودی ضایعه را به تأخیر می اندازد . زیرا ایجاد تورم باعث اعمال فشار روی عروق تغذیه کننده موضع گشته آن ها را مسدود می نماید لذا بافتهای آسیب دیده دچار کم خونی شدید می شوند ، که در صورت تداوم تخریب سلولها را در پی دارد . بهترین درمانها جهت کاهش تورم یخ درمانی همراه با اعمال فشار از طریق باند روی موضع آسیب دیده است . بانداژ علاوه بر کاهش تورم ، ناحیه مصدوم را از صدمات بیشتر حفظ کرده ضمن اینکه اجازه
 ادامه حرکات را در دامنه مناسب به ورزشکار می دهد .
برای اعمال فشار از طریق بانداژ پیشنهاد می شود که بستن باند از چند سانتی متر پایین تر از موضع آسیب دیده شروع گردد و تا قسمتهای فوقانی ناحیه مصدوم ادامه یابد . بانداژ باید بصورت مارپیچ باشد بدین ترتیب که نیمه هر باند باید نیمه باند قبلی را ب‍پوشاند . باند‍پیچی باید با اعمال فشار مناسب انجام گیرد . به صورتی که در بخش های تحتانی باندها محکم تر بسته شده و در قسمت فوقانی از میزان فشار وارده کاسته شود .
پس از باندپیچی باید بطور منظم رنگ پوست ، دما و حساسیت منطقه ضایعه کنترل شود . بعلاوه باید مطمئن گشت که بانداژ روی اعصاب و شریانها فشار وارد نمی کند .
.فشار الاستیکی که اعمال میشود سبب کاهش تورم خواهد شد.البته بانداژ نباید آنقدر محکم انجام گیرد که در بازگشت خون وریدی به طرف قلب اختلالی ایجاد کند.در مورد باندهای الاستیک تا توان بالقوه کشش باند کافی خواهد بود.باندهای الاستیک برای آسیبهای حاد اندام تحتانی مناسب نیستند،چون قابلیت محافظت اندکی ایجاد میکنند.
بالا نگهداشتن عضو آسیب دیده :Elavation

 در صدمات شدید ،جهت کاهش تورم علاوه بر یخ و بانداژ فشاری باید عضو مصدوم را طی ۲۴ تا ۷۲ ساعت نخست پس از ضایعه در سطحی بالاتر از قلب ( ۴۵ درجه بالاتر از سطح قلب ) قرار داد .

اصول برخورد با ورزشکاری که شدیداً آسیب دیده و حال وخیمی دارد :

در ابتدا توجه معطوف به مجاری هوایی مصدوم خواهد بود.هر گونه انسداد یا مانعی را باید بر طرف کرد.در هنگام این بررسی ها باید مراقب آسیب ستون فقرات گردنی نیز بود.

در ضمن باید به نحوه تنفس و نبض مصدوم  نیزدقت شود.در صورت نیاز(ضمن درخواست كمك از اورژانس وتا رسيدن نيروهاي امدادي و پزشكي) میتوان از تنفس مصنوعی و اکسیژن کمکی و ماساژ قلبي استفاده کرد تا تنفس خود بخودی و منظم برقرار شود.همچنين ارزیابی مختصر عصبی که سطح هوشیاری،اندازه و واکنش مردمکها به نور،حرکات چشم و پاسخ های حرکتی مصدوم را شامل میشود.به معنی مشاهده اندامها و سایر قسمتهای بدن است تا از وجود هرگونه خونریزی،شکستگی یا خون مردگی آگاه شویم.

هنگام بروز صدمات پس از انجام اقدامات مناسب و بموقع و كمك به فرد مصدوم توسط افراد داراي صلاحيت و آموزش ديده  علاوه بر اطلاع رساني به خانواده فرد (بويژه براي سنين پائين و ...)مي بايست گزارشي درخصوص شرح حادثه به مسئولين زيربط ارائه شده و يك نسخه از گزارش نيز در دفاتر مخصوص محل تمرين يا باشگاه نگهداري شود.

منابع : پایگاه اینترنتی امدادگران ایران

پايگاه اطلاع رساني پزشكان ايران

دکتر مهرداد منصوری "متخصص ارتوپدی" سايت ايران ارتوپد

About health “ sport injury first aid treatment”



images (3).jpg